Historia OSOTT

TRAVELBIT •

OSOTT - Ogólnopolskie Spotkanie Obieżyświatów, Trampów i Turystów

Nieodłącznym elementem ruchu trampingowego w Polsce stały się spotkania połączone z pokazami przeźroczy jakie organizowali uczestnicy wypraw. Cieszyły się one ogromną popularnością bowiem dawały możliwość obcowania z ciekawym a często egzotycznym światem a także zyskania najbardziej aktualnych informacji wprost ze źródła. Odwiedzali je nie tylko marzący o podróżach ale także globtroterzy o pewnym doświadczeniu, bowiem spotkania takie dawały możliwość wymiany doświadczeń. W ten sposób tworzyły się lokalne czy też regionalne grupy osób związanych z trampingiem. Powstało także szereg nieformalnych przedsięwzięć służących wymianie informacji podróżniczej. Wszystkie miały jednak ograniczony zasięg.

Początki OSOTT-u

Zasadniczy przełom, w tworzeniu trampingowego środowiska, nastąpił w roku 1985. Związany z krakowskim Almaturem a później także Logostourem, podróżnik Andrzej Urbanik wpadł na pomysł zorganizowania ogólnopolskiego spotkania globtroterów o otwartej formule, dla wszystkich podróżujących zarówno związanych ze środowiskiem studenckim jak i innymi grupami ale także dla trampów indywidualnych.

Okoliczności powstania tej inicjatywy były co najmniej niecodzienne. Andrzej próbował wtedy dotrzeć do Indonezji ale główną przeszkodą była niemożność uzyskania wizy. Po wielu próbach udało się znaleźć podróżnika, któremu taka sztuka się udała. Niestety nie był on skory do podzielenia się swoją wiedzą a wręcz stwierdził, że najlepiej jest uczyć się na własnych błędach.

Andrzej uparł się i w końcu dotarł wraz ze swoim przyjacielem, podróżnikiem Krzysztofem Kmieciem, do Indonezji. Wizy udało się załatwić w konsulacie w Bombaju, co podpowiedział spotkany gdzieś po drodze, tym razem życzliwy, globtroter. W gorący wieczór na Bali Andrzej podzielił się z kolegą swym pomysłem a ten uznał, że jest świetny.

W tamtym czasie grupa „trampingowych liderów”, przede wszystkim kierowników wypraw trampingowych, liczyła w Polsce nie więcej niż 100-150 osób. Były więc szanse na powodzenie takiego przedsięwzięcia dla którego Andrzej wymyślił nazwę OSOTT czyli Ogólnopolskie Spotkanie Organizatorów Wypraw Trampingowych. Brzmiało to wtedy bardzo poważnie i nikt nie dochodził szczegółów a było to wtedy o tyle ważne, gdyż impreza była całkowicie nieformalna. Aby nie było kłopotów, o co wtedy wcale nie było tak trudno, bo było to jeszcze za czasów komuny, oficjalnie logistykę załatwiał krakowski Logostour.

Pierwszy OSOTT odbył się w listopadzie 1985 roku w Harbutowicach pod Krakowem. Wzięło w nim udział 50 trampingowców z całej Polski, którzy doszli do wniosku, że ta impreza „to jest to” i postanowili, że będą się spotykać co roku.

Rozwój i znaczenie spotkania

Pomysł okazał się strzałem w dziesiątkę i odtąd co roku w listopadzie, w różnych miejscach w Polsce, spotykali się na OSOTT, czyli głównym mitingu podróżniczym, zarówno polscy, jak i zagraniczni globtroterzy. Co ważne, OSOTT okazał się także interesujący dla żeglarzy, alpinistów, baloniarzy, lotniarzy i płetwonurków, słowem dla wszystkich, którzy poznawali świat podróżując lądem, morzem i powietrzem. W kolejnych latach na OSOTT przyjeżdżać zaczęło coraz więcej podróżników i w ten sposób powstało ogólnopolska społeczność trampingowa, która odegrała ogromną rolę w rozwoju ruchu globtroterskiego w Polsce.

OSOTT miał formę sympozjum, w czasie którego prezentowane były przezrocza z całego świata, plakaty fotograficzne oraz omawiane różne problemy związane z podróżowaniem w ramach sesji „Geografia Podróżowania”. W sumie OSOTT był forum wymiany informacji i spotkaniem o specyficznej atmosferze, przeznaczonym zarówno dla doświadczonych podróżników jak i tych, którzy marzą o dalekich eskapadach.

Twórca imprezy od początku założył, że nie będzie ona miała formuły festiwalu ale spotkania i wspólnego przeżywania wędrowania po świecie. Złote lata OSOTT-u to okres, gdy odbywał się on w hotelu Orle Gniazdo w Szczyrku. Duży obiekt, w dodatku o zróżnicowanym standardzie, wielka sala audytoryjna i znakomite zaplecze pozwalały być wszystkim razem i nawiązywać kontakty.

Nowe czasy

W roku 2002 OSOTT osiągnął pełnoletniość i odbyła się 18-ta edycja spotkań. Organizatorzy zapytali wtedy, czy w dobie powszechnego dostępu do Internetu, kiedy świat stał się prawdziwie globalną wioską, jest jeszcze miejsce na takie spotkania, czy może lepiej je zakończyć. Wtedy oburzyli się OSOTT-owicze i wymogli obietnicę, że impreza będzie dalej kontynuowana.

Zmieniono wtedy rozwinięcie skrótu OSOTT na przystający do nowych czasów, czyli Ogólnopolskie Spotkanie Obieżyświatów, Trampów i Turystów. Niestety, Orle Gniazdo zostało sprzedane i rozpoczął się długo trwający remont obiektu.

W 2013 roku Andrzej Urbanik, pochodzący z Rzeszowa, pomysłodawca i główny animator OSOTT-u, porozumiał się z Rektorem Uniwersytetu Rzeszowskiego i uczelnia ta stała się razem z Travelbitem organizatorem imprezy w latach 2013-2022. Wsparcie udzielało także Miasto Rzeszów. Z ramienia Urzędu Miasta imprezę wspomagała pani dyrektor Wydziału Kultury, Katarzyna Pawlak. Dzięki jej życzliwości globtroterzy czuli się w Rzeszowie jak u siebie w domu.

W 2014 świętowaliśmy 30-lecie OSOTT-u. Jedynie nieco zmienił się charakter imprezy. Sponsor, czyli Miasto Rzeszów, zażyczył sobie aby impreza miała całkiem otwarty charakter dla mieszkańców. Tak więc obok grupy mieszkającej w hotelu i będącej „jądrem” imprezy, na pokazy przychodziły tłumy mieszkańców Rzeszowa.

W czasie pandemii Covid-19 OSOTT odbył się w Internecie w formie online co okazało się wielkim sukcesem. Kiedy wybuchła wojna na Ukrainie Rzeszów stał się miastem „frontowym”, stąd organizacja OSOTT w dotychczasowej formie stała się co najmniej trudna. Dlatego 39. edycja imprezy odbyła się w Katowicach.

W roku 2024 OSOTT stał się czterdziestolatkiem. Został zorganizowany w Krakowie razem z 15. edycją festiwalu podróżniczego Travenalia. Należy dodać, że Travelbit przez 15 lat był współorganizatorem tego festiwalu. Impreza zakończyła się sukcesem, była znakomita frekwencja i duże zainteresowanie mediów.

Na jubileuszowym OSOTT świętowano także jubileusz 50-lecia ruchu trampingowego w Polsce. Z tej okazji odbyła się specjalna sesja historyczna. Wystąpili Bogdan Opowicz, Zbigniew Bochenek, Edi Pyrek i Andrzej Urbanik, czyli osoby dzięki którym rozkwitł w Polsce ruch trampingowy. I w takiej to chwili Andrzej Urbanik, założyciel OSOTT, postanowił po 40 latach zakończyć organizowanie imprezy.

Fenomen OSOTT-u

Nie wiadomo do końca gdzie tkwił fenomen OSOTT-u. Być może w niepowtarzalnej formule. Kilkuset uczestników spotkania przez trzy dni było cały czas ze sobą. Mieszkali w tym samym hotelu, wspólnie spożywali posiłki, do późnych godzin nocnych wspólnie wędrowali oglądając pokazy multimedialne. Tworzyły się grupy wyjeżdżające razem na wyprawy, nawiązywały przyjaźnie a zdarzyły się i miłości. Jest już kilkanaście OSOTT-owych małżeństw a wiadomo o co najmniej dwóch OSOTT-owiątkach, poczętych w czasie trwania imprezy, w tym jednym w czasie obchodów XXV-lecia.

Warto zwrócić uwagę, że organizatorzy większości spotkań globtroterskich zapraszają tak zwane gwiazdy, które mają błyszczeć dla innych uczestników. Na OSOTT nie było gwiazd. Byli tam po prostu ci, którzy wznieśli się ponad poziom zwykłych zjadaczy chleba, wykazali się fantazją i wyruszyli w świat. Wszyscy brali udział na takich samych prawach. Oczywiście na OSOTT przyjeżdżały osoby znane z pierwszych stron gazet czy telewizji ale panująca atmosfera sprawiała, że zachowywali się jak wszyscy uczestnicy. I to nadawało wspaniałą atmosferę tej imprezie.

Po prostu OSOTT wyłamał się z najczęściej powtarzanego schematu festiwali podróżniczych gdzie jest grupa prezenterów i widzowie. W przypadku OSOTT wszyscy byli na równych prawach. Była jeszcze jedna sprawa. Na OSOTT nie były organizowane konkursy oceniające kto dojechał dalej czy też w bardziej ekstremalnych warunkach. Były takie pomysły ale je odrzucono. Dzięki temu nie było atmosfery niezdrowej konkurencji.

Rola informacyjna i wydawnicza

OSOTT przez wiele lat był głównym źródłem informacji dla polskich biur podróży bowiem OSOTT-owicze przecierali szlaki odkrywając dla polskiej turystyki kolejne regiony świata. Obecnie wielu uczestników spotkań, oprócz trampingowego podróżowania, pilotuje grupy czy jest właścicielami agencji turystycznych.

W latach 80. i 90. XX wieku na OSOTT przyjeżdżali przedstawiciele klubów globtroterskich z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Holandii, Francji i Austrii rozszerzając naszą wiedzę o świecie, dotyczącą tych miejsc do których wtedy Polakom było trudno dotrzeć.

Swego rodzaju „streszczeniem” każdego OSOTT-u były kolejne tomy unikalnego wydawnictwa „Przez świat - relacje turystyczne z całego świata”. Każdy tom składał się z kilkudziesięciu relacji z wyjazdów do najciekawszych zakątków świata. Autorami byli przede wszystkim OSOTT-owicze ale włączano teksty wszystkich tych, którzy coś widzieli, przeżyli, zechcieli gromadzić użyteczne informacje no i oczywiście podzielić się swą wiedzą z innymi. Wydano 24 tomy.

Wobec rozwoju mediów społecznościowych pomysłodawca i główny redaktor serii zadecydował o jej zamknięciu mając świadomość jak wielką rolę wydawnictwo to odegrało wśród polskich podróżników.

Co dalej po OSOTT?

Każdy OSOTT trwał trzy dni a potem można było się spotykać na www.travelbit.pl będąc nawet na końcu świata.

W chwili zamknięcia historii OSOTT-u pojawiło się pytanie co dalej, ponieważ grupa „stałych” OSOTT-owiczów stwierdziła, że warto dalej się spotykać. I wtedy Andrzej Urbanik zaproponował aby otworzyć nową, kameralną imprezę podróżniczą w formule „pionierskich” OSOTT-ów kiedy przyjeżdżało do 100 podróżników. Zaproponował także aby prowadził ją Artur Morawiec, OSOTT-owicz młodszego pokolenia posiadający duże doświadczenie podróżnicze i organizacyjne.

Pomysł został zaakceptowany i w roku 2025 wystartował OST, czyli Ogólnopolskie Spotkanie Trampingowców. Prawie setka podróżników, historycznie nazywanych trampingowcami, zjechała w listopadzie do Krakowa i było znakomicie. Rokuje to dobrze na przyszłość.

Kalendarium OSOTT

  • 1985 — Harbutowice
  • 1986 — Harbutowice
  • 1987 — Karniowice
  • 1988 — Brok
  • 1989 — Sopot
  • 1990 — Płock
  • 1991 — Łódź
  • 1992 — Ustroń
  • 1993 — Kraków
  • 1994 — Zakopane
  • 1995 — Gniew
  • 1996 — Zembrzyce
  • 1997 — Zembrzyce
  • 1998 — Zakopane
  • 1999-2012 — Szczyrk
  • 2013-2022 — Rzeszów
  • 2023 — Katowice
  • 2024 — Kraków