Wojciech Dąbrowski

 

ISLANDIA  PRZED  SEZONEM

 

Mimo stosunkowo wysokich kosztów dojazdu i pobytu (są one chyba najwyższe w Europie) ilość cudzoziemców odwiedzających Islandię wzrasta co roku o około 15 procent. Na położonej na styku dwóch płyt kontynentalnych wyspie występują niezwykłe zjawiska przyrodnicze: uskoki tektoniczne, wulkany i gejzery - atrakcje, które trudno znaleźć gdzie indziej.  Poza tym na całym obszarze Islandii znajdzie turysta niepowtarzalne krajobrazy i wspaniałą, nieskażoną naturę.  Właśnie dla nich warto tam pojechać, zanim ten mały i sympatyczny kraj zaleją hordy turystów.

    Bo Islandia jest mała: trzykrotnie mniejsza od Polski.  Przy tym ludność tej wyspy - zaledwie około 265 tysięcy - mieszka prawie  wyłącznie na jej obrzeżach. Wnętrze jest zupełnie wyludnione. Również z tego powodu baza turystyczna w interiorze jest bardzo skromna, tam najlepiej liczyć na własny namiot i ciepły śpiwór (temperatury nocą nawet w  środku lata spadają poniżej 10 stopni).

Sezon turystyczny trwa w Islandii bardzo krótko: od czerwca do połowy sierpnia. Potem na wyspie robi się zimno i ciemno. Na obejrzenie podstawowych ciekawostek turystycznych tego kraju wystarczają dwa tygodnie, a przy podróżowaniu własnym samochodem nawet 10 dni.  Informacje ogólne o podróżowaniu po Islandii można znaleźć w kilku miejscach sieci internetowej. Podaję dwa przykładowe adresy:

Icelandic Tourist Board:   www.icetourist.is, Iceland Travel Ltd.   www.icelandtravel.is

Islandzkie materiały turystyczne (takie jak bezpłatne informatory, mapy i broszury - można dostać na lotnisku i w miejskich biurach informacji) są perfekcyjnie opracowane - w mojej ocenie są to najlepsze tego rodzaju publikacje na świecie. 

Ze względu na krótki sezon turystyczny, latem na islandzkich szlakach robi się tłoczno. Planując wyjazd w środku krótkiego sezonu, lepiej na wszelki wypadek zarezerwować świadczenia telefonicznie, faksem lub przez jedną z tutejszych agencji turystycznych. Kilka z nich posiada już nawet własne witryny w internecie, gdzie można obejrzeć ofertę i uzyskać pocztą elektroniczną dodatkowe informacje. Jednym z wartych polecenia jest biuro Samvinn Travel (adres internetowy: http://www.Arctic.is/Travel/Samvinn/ ), które organizuje także krótkie wypady na Grenlandię i Wyspy Owcze.

Komunikacja

Dojazd do Islandii

LOT wspólnie z Icelandair oferuje specjalną taryfę z Polski (nie tylko z Warszawy!) do Reykjaviku z przesiadką w jednym z miast Europy Zachodniej (Londyn, Oslo, Kopenhaga). Powrotny bilet kosztuje ok. 620 USD. Tańsze bilety lotnicze można kupić w Niemczech i Luksemburgu, ale doliczyć trzeba wtedy koszt dojazdu i pogodzić się z pewnymi ograniczeniami. Przelot powrotny z Niemiec w niskim sezonie kosztuje od 750 DEM, a z Luksemburga 478 USD, lub nawet 343 USD - gdy zgodzimy się by rezerwacja była potwierdzana dopiero na 3 dni przed wylotem.

Linie lotnicze Islandii oferują też bardzo korzystne taryfy na przeloty z Europy Zachodniej  do USA i Kanady z bezpłatnym stopoverem w Islandii (do 3 dni).

       Dla tych trampów, którzy mają dużo czasu albo podróżują w grupie samochodem,  alternatywnym rozwiązaniem może być prom "Norrona" kursujący na Islandię w okresie od 15 maja do 11 września. Wyrusza on w soboty z duńskiego portu Hanstholm. Trasa promu jest nieco skomplikowana: z Danii płynie na Wyspy Owcze (Torshavn), potem zawraca na Szetlandy i do Bergen, znów na Wyspy Owcze i dopiero potem do Seydisfjordur na wschodnim wybrzeżu Islandii. Płynąc z Danii, dwa dni przerwy można wykorzystać na zwiedzenie Wysp Owczych - warto!

Uproszczony rozkład rejsów promu

Sobota Hanstholm - Dania wypłynięcie o 20.00, Poniedz. Torshavn - Wyspy Owcze 6.00 - 8.30, Wtorek Bergen - Norwegia 12.00 - 15.00, Środa Torshavn - Wyspy Owcze 15.00 - 18.00, Czwartek Seydisfjordur  Islandia 9.00 - 12.00, Sobota Hanstholm Dania przypłynięcie o 16.00

W drodze powrotnej prom nie zawija do Norwegii, ale na Wyspach Owczych można się przesiąść na prom innego armatora (w ramach tego samego biletu).

Cena biletu promowego w jedną stronę za 1 osobę w najtańszej klasie (kuszetka bez pościeli - warto zabrać własny śpiwór):

Dania - Islandia 1470 DKK (niski sezon: do 12 czerwca i od 21 sierpnia) wysoki - 2140 DKK.  Samochód dodatkowo: 1230-1800 DKK. Norwegia - Islandia odpowiednio 1240 i 1770 DKK.  Samochód: 980-1390 DKK

Więcej informacji na stronie armatora "Smyril Line" w internecie: www.smyrill-line.fo lub pod telefonem. +354 562 6362

Komunikacja wewnętrzna

Nie ma kolei, publiczną komunikację zapewniają linie autobusowe. Główną nitką komunikacyjną jest szosa prowadząca po obwodzie wyspy (ale nie zawsze brzegiem), utrzymywana w dobrym stanie, ale zawierająca wciąż jeszcze odcinki szutrowe.  Górskie drogi przecinające wnętrze wyspy najczęściej otwierane są dopiero w drugiej połowie czerwca - zależnie od warunków atmosferycznych i tempa topnienia śniegu. Najbardziej interesującą drogą wewnętrzną jest tzw. Kjolur route. Przemierza ją jeden autobus dziennie, zmierzając ze stolicy do Arkureyri (11 godzin - 80 USD). Przykładowe ceny biletów międzymiastowych z Reykjaviku w jedną stronę: do Arkureyri - 62 USD, Hofn -73 USD,  Reykholt -23 USD, Pingvellir - 9 USD. Kompania autobusowa BSI - monopolista w transporcie m/m  oferuje również różnego rodzaju bilety okresowe (tzw. bus-passy). Full circle (dookoła wyspy najkrótszą drogą) bez limitu czasowego - 225 USD. Full circle z włączeniem Western Fiords -333 USD. Omnibus pass: (dowolna ilość przejazdów). 1 tydzień - 239 USD, 2 tygodnie - 345 USD, 3 tygodnie - 450 USD.

Kupując pass można oczekiwać 5-procentowej zniżki na większość zorganizowanych wycieczek i 10% na kwatery i schroniska rezerwowane za pośrednictwem BSI.

Jeżeli podróżujecie w małej grupie, warto rozważyć możliwość wynajęcia samochodu: ceny zaczynają się na poziomie 2700 ISK na dzień za samochody osobowe i 6000 ISK za terenowe. Litr benzyny kosztuje około 75 ISK.

ZWIEDZANIE

Reykjavik

Islandia była bezludna aż do 874 roku, gdy Wiking z Norwegii, Ingolfur Anarson osiedlił się na południowo-zachodnim krańcu wyspy. Dziś w tym miejscu leży Reykjavik - stolica kraju,  skupiająca większość, bo aż 150 tysięcy Islandczyków. Przez to miasto, a właściwie jego lotnisko Keflavik - odległe o około 50 km od centrum trafiają do Islandii niemal wszyscy zagraniczni turyści.     Miasto jest niewielkie  i jego centrum można zwiedzić na piechotę. W śródmieściu jest tu jeszcze jedno dodatkowe lotnisko - i to z dwoma terminalami po przeciwnych stronach pasa - sprawdźcie wcześniej, z którego odlatujecie, bo na przełaj nie da się przejść!   Stąd właśnie startują małe samoloty zapewniające połączenia w relacjach krajowych i do Grenlandii.  W pobliżu - przy ścieżce wiodącej pod górę, do restauracji Perlaan - łatwo odnaleźć najnowszą atrakcję stolicy: sztuczny gejzer - skonstruowany dla tych turystów, którzy nie mają czasu na wycieczki do naturalnych fontann. 

W centralnej części miasta stara, drewniana architektura przeplata się z nowoczesnym budownictwem z betonu i szkła. Zabytkowe centrum rozłożyło się między stawem, w którym przegląda się nowoczesny ratusz i portem promowym. W stolicy trzeba odwiedzić niewielkie muzeum narodowe przy reprezentacyjnej alei Sudurgata oraz dominujący ponad miastem kościół Halgrimskirkja, z którego strzelistej wieży otwiera się wspaniała panorama miasta i zatoki.

Niewielkie rozmiary wyspy i skupienie bazy noclegowej w Reykjaviku sprawiają, że stolica jest dogodną bazą dla wypadów w interior. Stąd (a dokładnie - z terminalu autobusowego i hotelu Loftleidir) wyrusza większość zorganizowanych dziennych wycieczek. Osoby podróżujące indywidualnie już po kilku dniach pobytu mogą stwierdzić, że komunikacja autobusowa na Islandii jest niestety droga i na pewno warto rozważyć, czy nie opłaci się dołączyć do jednej z takich wycieczek zorganizowanych z myślą o turystach przybywających indywidualnie.

Okolice stolicy

Najbardziej popularna trasa jednodniowej wycieczka autokarowa ze stolicy (tzw. Golden Circle - Złoty Krąg) obejmuje wodospad Gulfoss, gejzer Stokkur i Pingvellir - uskok tektoniczny, gdzie w dawnych czasach zbierał się parlament - wyjazd ze stolicy następuje codziennie o 8.45. Wycieczka trwa 8 godzin i kosztuje około 71 USD.  

Przeciętnemu turyście Islandia kojarzy się przede wszystkim z gejzerami.  Nawet nazwa gejzeru  jako zjawiska pochodzi od islandzkiej nazwy Geysir. A Geysir to niegdyś największy gejzer Islandii wytryskujący ponoć na 80 metrów,  dziś - drzemiący staruszek, którego podobno można pobudzić, wlewając mu do gardła wiadro mydlin. Jest to jednak oficjalnie zabronione. Honor śpiącego dziadka ratuje tryskający co kilka minut tuż obok młodszy gejzer Stokkur. W przewodniku pisze, że wytryska co 6 minut, ale siedząc przy nim ponad godzinę stwierdziłem, że ta reguła ma nader częste wyjątki.  Czasem są to 4 minuty, czasem 7, zdarza się też, że bezpośrednio po sobie następują dwa nierówne wytryski.   "Upolowanie" dobrego zdjęcia wymaga refleksu i przesiadywania przez długie minuty z aparatem przy oku.   Ale warto, bo wrażenia są niezwykłe - szczególnie wtedy gdy nie ma wiatru i naturalna fontanna strzela prościutko do góry. Stokkur wytryska na wysokość do 20 metrów. 

Wycieczka do gejzerów połączona jest zwykle z oglądaniem Złotego Wodospadu (Gullfoss), który znajduje się w odległości zaledwie 7 kilometrów od Stokkura.  Dojeżdżając rejsowym autobusem, można przejść je pieszo. To jeden z największych i najbardziej malowniczych wodospadów Islandii.  Ma dwie prostopadłe kaskady: górna jest wysoka na 11 metrów, a dolna - na 21. Warto wejść ścieżką na urwisko ponad progiem górnego wodospadu.  Zwykły autobus ze stolicy do Gullfoss przez Geysir kosztuje 21 USD w jedną stronę. Dojazd zabiera około 2,5 godziny, z Reykjaviku są tu 2-3 połączenia w ciągu dnia). Najpotężniejszy wodospad Islandii - Dettifoss znajduje się na północy kraju i osiągalny jest tylko własnym samochodem lub w ramach zorganizowanej wycieczki.

Islandia znana jest z licznych gorących źródeł. Wodę z tych źródeł wykorzystuje się tutaj między innymi do ogrzewania domów i inspektów, no i oczywiście do kąpieli. Nawet pasażerom oczekującym na lotnisku Keflavik na oferowane przez Icelandair promocyjnych cenach połączenie do USA oferuje się jako dodatkową atrakcję bezpłatną wycieczkę do pobliskiego kąpieliska Blue Lagoon.  Na trasach wielu wycieczek piloci demonstrują zaparzanie kawy poprzez zalewanie jej wodą ze źródła mającego temperaturę zbliżoną do 100 stopni Celsjusza.

Zespół takich źródeł można znaleźć m.in. przy ciekawej trasie prowadzącej przez górzysty środek wyspy (tzw. Kjolur Route), otwartej niestety tylko w lipcu i sierpniu. Koszt przejazdu w jedną stronę z Reykjaviku przez Kjolur do Akureyri wynosi 79 USD, a na przebycie malowniczej drogi mimo niewielkiej odległości trzeba poświęcić aż dziesięć i pół godziny.

Północna część wyspy

Drugie co do wielkości miasto Islandii - Akureyri leży na północy - po przeciwnej, w stosunku do stolicy stronie wyspy. Jest bardzo malowniczo rozłożone nad fiordem, u stóp ośnieżonych gór, znane jest również ze swego ogrodu botanicznego. Region ten ma największą w kraju ilość słonecznych dni. Niestety niewielu trampów decyduje się na odwiedzenie miasta, gdyż dojazd autobusem ze stolicy główną, okrężną trasą kosztuje 62 USD w jedną stronę, przelot około 100. 

Akureyri   jest bazą wypadową dla  wycieczek w drugi  ciekawy region turystyczny Islandii rozłożony wokół jeziora Myvatn. Po drodze, tuż przy szosie wiodącej do jeziora warto przystanąć przy ładnym wodospadzie Godafoss. Ma tylko 12 metrów wysokości, ale jest bardzo malowniczo usytuowany na pustkowiu. Podobno właśnie do  tego "Wodospadu Bogów" wrzucono posągi pogańskich bożków, gdy do Islandii przybyło chrześcijaństwo. Dalej można oglądać tzw. fałszywe kratery powstałe przez eksplozje wody pokrytej przez napływającą lawę i ciekawe formy z wulkanicznej lawy w skalnym ogrodzie Dimmuborgir (wszędzie wstęp jest bezpłatny). 

Myvatn - "Jezioro Komarów" rozciąga się  na płaskim terenie kilkadziesiąt kilometrów dalej. Chmary drobnych muszek, od których wzięło nazwę, nie gryzą,  ale dosłownie oblepiają tam człowieka... Miejscem, gdzie można się zatrzymać jest malutka osada Reynihlid (220 mieszkańców i małe lądowisko, na które latem przylatują samoloty ze stolicy). Jeszcze dalej na wschód - pod szczytem Krafla -  można oglądać  obszary aktywne geotermicznie.   Zbudowano tu nawet geotermiczną  elektrownię .  W wielu miejscach spod ziemi dobywa się para i siarczane wyziewy, bulgocze woda i błoto w wywierzyskach, a zbocza ożywających co parę lat wulkanów pokryte są świeżą lawą. Z Krafli jest tylko niecałe 40 km kiepską drogą do najpotężniejszego wodospadu Islandii - Dettifoss. Dysponując terenowym samochodem lub dołączywszy do grupy, można także dotrzeć stąd do wypełnionego ciepłą wodą krateru Askja w centrum wyspy i pól lawy wulkanu Hekla.

Wschód i zachód

W zachodniej części wyspy znaleźć można malownicze fiordy z klifowymi wybrzeżami i małymi portami rybackimi ukrytymi w zacisznych zatokach. Dojechać tam można rejsowym autobusem. Agencje turystyczne z Reykjaviku oferują też wyprawy na wielkie lodowce, po których, płacąc 70 USD za godzinę, zamożni turyści  z krajów zachodnich jeżdżą na śnieżnych skuterach. Islandzka turystyka jest profesjonalnie zorganizowana, a wachlarz usług dostosowany został do wymagań turystów różnych kategorii. Zamożni indywidualiści mogą wynająć mały samolot i polecieć ponad Vatnę - największy lodowiec Europy lub na wulkaniczne Wyspy Westmann słynące z pięknego krajobrazu. Ceny takich lotów rozpoczynają się na poziomie 150 USD, specjalizuje się w nich mała kompania Leiguflug. Całodzienna wycieczka małym samolotem do Kulusuk na wschodnim wybrzeżu Grenlandii kosztuje około 450 USD...Trampom, których nie stać na takie wydatki, a lubią za to piesze wędrówki z plecakiem, polecam wyjątkowo atrakcyjny krajobrazowo rejon Landmannalaugar - na wschód od stolicy. Podziwiać tam można kolorowe góry usiane gorącymi źródłami. Poprowadzone szlaki turystyczne pozwalają latem na urozmaicone wędrowanie wśród gór i jezior. Są tu małe schroniska (trzeba z wyprzedzeniem rezerwować), ale jest też możliwość biwakowania w wyznaczonych miejscach.

U południowych wybrzeży Islandii leży mała grupa malowniczych  wulkanicznych wysepek: Westmann Islands.  Do wysp można dotrzeć samolotem ze stolicy w ciągu 25 minut lub autobusem i skomunikowanym z nim promem, co zabiera 3 godziny.  Tylko największa spośród wysp jest zamieszkana.  W 1973 roku wybuchł tu wulkan i miasteczko na Heimaey zostało częściowo zasypane popiołem. Dziś Heimaey fascynuje turystów wspaniałymi widokami wyrastających z morza gór, na których gnieżdżą się tysiące ptaków morskich, głównie puffinów i usypanym z popiołu wulkanicznym stożkiem, na który można się wdrapać.   Całą wysepkę da się w pół dnia obejść na piechotę. Miejscowi rybacy oferują także wycieczki stateczkiem wokół Heimaey.

Informacje praktyczne

Wiza wjazdowa

Od obywateli polskich nie jest wymagana pod warunkiem posiadania powrotnego biletu. Autobus na międzynarodowe lotnisko Keflavik odjeżdża spod hotelu Loftleidir na 2 godziny przed każdym odlotem, a z lotniska 40 minut po każdym przylocie - opłata wynosi 600 ISK w jedną stronę.

Waluta

Jednostką monetarną jest korona islandzka (1 USD = ca 71  ISK). W nielicznych kantorach wymiany biorą wysoką prowizję za wymianę gotówki (nawet 10 %). Ale niemal wszędzie można regulować należności kartą płatniczą VISA.

Najtańsze zakwaterowanie

Oferują je schroniska młodzieżowe (ok. 20 USD za noc) - jest ich, rozsianych po obrzeżach Islandii aż 29. W stolicy poza schroniskiem jest kilka kwater prywatnych, których ceny, w przypadku korzystania z własnego śpiwora są zbliżone do youth  hostels (polecam Bolstadarhlid 8 tel. 552 2822 - niedaleko terminalu).

Ceny

Wstęp do muzeum: 200-300 ISK. Volcano Show w Reykjaviku (2-godzinna projekcja unikalnych filmów o wybuchach islandzkich wulkanów) 850 ISK.Wstęp na obszary atrakcji przyrodniczych - bezpłatny. Przejazd miejskim autobusem w stolicy - 120 ISK, przy czym możliwy jest transfer, wsiadając trzeba mieć odliczone pieniądze.  Szereg restauracji oferuje standardowe "tourist menu": lunch za 12 USD, dinner za 15 USD. Żywność jest droga: 2 litry coli - 200 ISK, 1 kg chleba - 250 ISK, owoce (1 kg) - 200 ISK, 10 jaj  -250 ISK, 1kg parówek  lub żółtego sera - 650 ISK, pocztówka - 60 ISK. Oficjalnie nie wolno wwozić do Islandii własnej żywności.

Pogoda

Średnia temperatura latem wynosi około 11 stopni Celsjusza, w ciągu dnia na słońcu do 18 stopni, noce jednak są chłodne. Bardzo długie dni w ciągu lata (słońce zachodzi dopiero o północy) pozwalają na intensywne zwiedzanie do późnych godzin. Najmniej opadów w czerwcu i lipcu, ale przeciwdeszczowe okrycia radzę przywieźć nawet latem...